Een ministerscitaat: ‘Elk kabinet heeft een eigen gevoel. Het eerdere kabinet kreeg vanaf het begin veel kritiek, wat een hechte band schiep. Wij dachten “we kunnen het toch nooit goed doen, dus laten we maar doen wat we willen.” Dat is een heel bevrijdend gevoel.’

Wie denk jij dat het is? Als we alle diversiteitsdeskundigen mogen geloven die meer vrouwen aan de top willen, is dit een vrouw. Vrouwen zijn immers kampioen gevoel, en geen enkele man zal zich op zo’n manier uiten in een team. Dat zijn allemaal ego’s die elkaar van de apenrots duwen.

Maar dit is niet gezegd door een vrouw. Dit citaat is van onze minister van Sociale Zaken, Piet Hein Donner. Van hem kun je veel zeggen, maar hij valt met goed fatsoen niet voor een vrouwelijk uitgevallen minister uit te maken. Wel voor een consciëntieus teamlid, iemand die zijn taak meer dan serieus neemt. Het citaat geeft dan ook vooral inzicht in de persoonlijkheid van onze minister.

In teams is het feit of je een man of een vrouw bent, jong of oud, Nederlander of Chinees, veel minder relevant dan de persoonlijkheid die je meebrengt. De man die dat als een van de eersten onderkende was Meredith Belbin. Hij ontdekte dat teams die bestaan uit teamleden met verschillende persoonlijkheden meer resultaten boeken. Het gaat er in teams dus om psychologische verschillen volop te benutten en beslist niet om een teamlid aan te spreken op gender, culturele achtergrond of leeftijd.

Belbins acht teamrollen geven woorden aan de bijdrage die iemand levert in het team. Met zijn scherpe oog voor details is Donner een prachtig voorbeeld van de teamrol Zorgdrager. Geen wonder dat deze minister tussen de dossiers door graag maquettes bouwt. Ieder teamlid beschikt over twee á drie teamrollen die je kunt vaststellen met de uitgebreide testseries van Belbin. Ieder team bezit dus verschillende teamrollen, die, als ze bekend zijn in het team, leiden tot betere samenwerking en dus betere prestaties.

Natuurlijk moeten we streven naar een evenwichtiger verdeling van mannen en vrouwen in teams, gewoon omdat dat eerlijker is. En politiek correct. Maar voor het presteren van teams is het veel belangrijker te kijken naar een evenwichtige mix van persoonlijkheden. De teamrollen van Belbin zijn daar een praktische en doortimmerde toepassing van:

  • Bedrijfsman: harde werker, praktisch en nuchter, ziet wat haalbaar is en wat niet. Niet denken maar doen, vindt vernieuwingen nutteloos, star. Voorbeeld: Rita Verdonk
  • Brononderzoeker: extraverte netwerker, speels, enthousiast, joviaal, nieuwsgierig. Snel afgeleid en nonchalant. Voorbeeld: Claudia de Breij
  • Plant: introverte creatieve denker, origineel, levert buiten de kader oplossingen. Verstrooid en niet altijd even praktisch. Voorbeeld: Midas Dekkers
  • Monitor: bedachtzaam, kritisch, analytisch, doorgrondt dingen, inzicht en overzicht. Blijft te lang doorredeneren, koel en afstandelijk. Voorbeeld: Jac Orie
  • Vormer: gedreven, gepassioneerd en wilskrachtig. Sterke prestatiedrang. Weet dingen in beweging te krijgen. Snel geëmotioneerd en ongedurig. Conflictueus. Voorbeeld: Leco Zadelhof
  • Voorzitter: natuurlijke coördinator. Rustig, positief, ruimdenkend, licht manipulatief om doel te behalen, delegeert makkelijk en (te) veel. Voorbeeld: Job Cohen
  • Zorgdrager: consciëntieus, perfectionistisch, gedetailleerd, neusje voor wat mis kan gaan. Bewaker van kwaliteit en veiligheid. Heeft moeite met delegeren, ontmoedigt door teveel zorgen. Voorbeeld: Piet Hein Donner
  • Groepswerker: sociale antenne van het team, mensgericht, bevordert sfeer en saamhorigheid, mild, diplomatiek. Gaat conflicten uit de weg, neemt moeilijk beslissingen. Voorbeeld: Frans Bauer
  • Specialist: toegewijde vakman, stille en standvastige solist, bron van specialistische informatie. Defensief, gaat prat op eigen expertise, frustreert creativiteit. Voorbeeld: Ab Osterhuis

Zelf weten welke teamrollen jij hebt? Lees meer herkenbare voorbeelden en praktische tips in Leve het verschil! over hoe beter samen te werken met behulp van teamrollen of surf naar onze website www.werkenmetteamrollen.nl.

Talent benutten loont!

Feit 1: Mensen die doen waar hun talenten liggen blijven gezonder.

Feit 2: Teams presteren beter wanneer de talenten van de teamleden goed benut worden

En toch doen in veel teams teamleden niet het werk dat past bij hun talent.

Neem Simone. Simone werk al jaren in het team schadebehandeling Particulieren van een grote verzekeringsmaatschappij. Nauwgezet werkt ze aan schademeldingen. Haar manager is dik tevreden met Simone, maar minder met het team. Hij vindt ze te afwachtend en weinig initiatiefrijk. In het team weet niemand dat Simone in haar vrije tijd fanatiek tennist en voorzitter is van de plaatselijke tennisclub. In die functie laat zij heel andere talenten van zichzelf zien. Hoe kan het nu dat Simone talenten die ze heeft en die het team goed kan gebruiken niet inzet in het team?

In mijn werk als teamconsultant werk ik graag met de Teamrollen van Belbin. De Teamrollen brengen haarfijn in beeld welke talenten een team in huis heeft. Ze geven ook inzicht in welke verborgen talenten er zijn. Talenten die er gewoon zijn, maar niet worden benut. De ondernemende kwaliteiten van Simone zouden met behulp van een Teamroltest ongetwijfeld aan het licht komen.

Hoe komt het nu dat aanwezige talenten niet worden benut? Vaak omdat ze simpelweg niet herkend worden. Of ze worden onvoldoende gewaardeerd omdat de (vaak teveel) aanwezige talenten de norm vormen. Als er in een team heel veel daadkrachtige, ondernemende mensen zitten, dan zal de analytische denker al snel als zonderling worden weggezet. Die talenten raken dan ondergesneeuwd en worden alleen nog ingezet in privésituaties. Wij komen maar al te vaak mensen tegen die zeggen ‘thuis ben ik heel anders dan op mijn werk’. Die zin is een belangrijk signaal voor het opsporen van verborgen talent.

Wil je je team, je organisatie en je teamleden een dienst bewijzen: zaklamp aan en op zoek naar al dat verborgen of ondergewaardeerde talent! Het is al in huis.

Zoeken we echt vrouwelijke managers?

Steeds weer duiken er in de media berichten op waarin het betreurd wordt dat het aantal vrouwen aan de top niet genoeg groeit. Zo kopte de Volkrant op 20 augustus ‘ Opmars van topvrouw gaat traag’. Er is haast sprake van een heilig moeten: het is noodzakelijk dat er meer vrouwen op hoge posities in bedrijven komen. Maar waarom eigenlijk? Die vraag zie ik zelden naar behoren beantwoord.

Ja, het is zeker politiek correct om de opmars van vrouwen toe te juichen. Je kunt sowieso moeilijk tegen zoiets zijn, maar dat terzijde. De minderheidspositie van de vrouw vraagt blijkbaar om een flinke correctie. Maar waarom lees ik dan nooit iets over de afwezigheid van allochtonen? Of over de aanpassing van boardrooms aan gehandicapten? Die stralen ook door afwezigheid in de top van organisaties. Gaat het toejuichen van meer vrouwen aan de top dan simpelweg gaan toch over beeld? Zoiets plats als: het is nu eenmaal leuker als er tussen die grijze krijtstrepen ook wat mantelpakjes opduiken. Nee, zo plat is de kwaliteitspers vast niet.

Het antwoord dat opduikt is vrijwel altijd dat vrouwen bepaalde kwaliteiten toevoegen aan managementteams die als typisch mannelijk worden beschouwd. Vrouwen zijn communicatief sterker zijn, empathischer en ze brengen emoties binnen in de door ratio (of zelfs testosteron) gestuurde managementteams. De grote vraag is dan natuurlijk: moeten we ons op sexe concentreren of is onze energie beter besteed als we onderzoeken hoe we managementteams aanvullen met complementaire kwaliteiten? Dus los van het gegeven of het nou een man of een vrouw is die de missende kwaliteiten heeft.

Een betere krantenkop zou naar mijn idee dan ook zijn: ‘Meer gevoel in de top nodig’. En dat kan prima een vrouw zijn, maar net zo goed een man.

© 2011 | jaco van der schoor vormgeving: gebr.nl