Samen met je team met veel plezier een topresultaat afleveren.  Welke manager wil dat nou niet? En hoe moeilijk is dit te realiseren? Dat het kan bewijst Colin Benders, ofwel Kyteman, steeds opnieuw.

Kyteman, trompettist, midden 20, werd in 2009 bekend met zijn vernieuwende Hiphop Orchestra. Dit orkest, bestaande uit ruim 20 muzikanten en rappers (MC’s) speelde een bijzondere mix van  jazz, hiphop en klassieke muziek. Oorspronkelijk zou het orkest 6x optreden, uiteindelijk ontstond er een tournee van ruim een jaar. In 2009 won Kyteman met zijn Hiphop Orchestra de prestigieuze Popprijs.

Na een tweede succesvol project, Kytecrash, tourt  Kyteman opnieuw. Ditmaal met zijn Kyteman Orchestra, nog groter, nog grootser, maar wederom met zichtbaar plezier, aanstekelijk enthousiasme en bijzonder hoge kwaliteit. Hoe krijgt deze twintiger voor elkaar waar veel managers alleen maar van kunnen dromen?

Het recept voor Kyteman’s succes bevat een aantal zichtbare ingrediënten:

  1. Een duidelijke focus. Colin weet wat hij aan het doen is, en wie hij daarbij nodig heeft. Zijn eerste cd The Hermit Sessions componeerde hij alleen, voor de opnames speelde hij alle (!) partijen zelf in. Pas toen de basis lag formeerde hij zijn orkest om zijn muziek live op de planken te brengen. Voor zijn nieuwste project koos hij voor een andere weg. Al tijdens de opnames werd zijn orkest betrokken. Dus de vraag voor jou als manager: weet jij wat je te doen hebt en wie je nodig hebt om je doel te bereiken?
  2. Een passende structuur. Colin heeft meermaals in interviews aangegeven dat het leven in een vaste structuur hem zwaar valt. Ooit verliet hij de HAVO omdat de structuur hem niet paste (bron: wikipedia).  Toch vergt zo’n groot project de nodige organisatie en structuur. Een belangrijk deel van het succes van zijn nieuwste project is gelegen in de structuur die Kytopia brengt. Kytopia is de studio, werk- en leefgemeenschap, waar muzikanten uit de inner circle van Colin wonen en werken. Hier vindt vernieuwing plaats, kruisbestuiving. De kunstenaars maken elkaar beter, leren van elkaar.  Deze structuur maakte dat het nieuwste project is wat het nu is. Maar ook andere kunstenaars geven aan dat zijn niet zover zouden zijn met hun werk als Kytopia er niet was geweest. Voor jou de vraag: hoe zie jouw Kytopia eruit?
  3. Passie. Als je Kyteman live aan het werk ziet, dan spat de passie ervan af. Elke muzikant is betrokken, straalt liefde voor de muziek uit. Er is zichtbare chemie, de muzikanten knuffelen, lachen en stralen. Geen verplichte kost. Kyteman stopte met zijn Hiphop Orchestra omdat de muziek uitontwikkeld was. Voorspelbaarheid dreigde, sleur misschien zelf wel. Er was geen uitdaging meer. En in plaats van zijn succes tot het einde uit te melken stopte hij ermee en koos voor de onzekere weg. Vraagje: durf jij te kiezen voor je passie?

Kyteman inspireert mensen, zoveel is duidelijk. Hij maakt mensen met wie hij werkt beter en laat mensen voor wie hij werkt (zijn publiek) genieten. Managers van Nederland, trakteer u zelf op een avond pure inspiratie en gaat dat zien! The Kyteman Orchestra. Een must voor elke manager.

Voor als je nieuwsgierig bent, hier een stukje uit zijn vorige tour.

Enkele reis ellende

Het zijn veel bewogen weken die Maxime Verhagen en zijn CDA-fractie ons voorschotelde. Stappen we wel of niet in een regering met gedoogsteun van Geert Wilders? Achter de massief eiken fractiedeur vond een heus groepsdynamisch spektakel plaats. Ellenlange discussies, emotionele uitbarstingen, heuse dissidenten en groepsdruk, moeizaam geformuleerde compromissen.

De ‘dolle rit op een achtbaan’ (Verhagen) lijkt nu voorbij. Camiel Eurlings liet optekenen: “Ik heb er vertrouwen in dat Maxime en zijn team geen gekke dingen laten gebeuren”.

Maxime en zijn team. Kan er in dit geval al (of nog) gesproken worden van een team? Ik denk het niet. Twee dissidenten stonden onder immense druk om in te stemmen met de gedoogconstructie. Na eindeloos beraad zijn de twee overstag, maar daags na het moeizaam bereikte akkoord staan ze de pers opnieuw strijdvaardig te woord.

Naar het fenomeen groepsdruk is veel onderzoek gedaan. Al in de 70-er jaren toonde Solomon Asch in verschillende experimenten aan dat mensen hun mening aanpassen aan die van een grotere meerderheid. Dat ging zover dat mensen ook een feitelijke correcte mening aanpaste aan de feitelijk incorrecte mening van de meerderheid. Vanuit de korte termijn geredeneerd is dit logisch. Zeker in een nieuwe (immers gehalveerde) groep, zoals de CDA-fractie, gaan mensen ver om erbij te mogen horen. De vraag is dan ook hoe het de dissidenten vergaat als de tijd verstrijkt. Als ze signalen blijven ontvangen die hen zal bevestigen in hun eerder geformuleerde mening waarvan ze onder druk afstand hebben gedaan.

Een mogelijkheid is die van de cognitieve dissonantie. Dit is een psychologisch fenomeen waarin mensen onder druk hun mening herzien en om vervolgens hun gedrag hierop aan te passen. Als je bijvoorbeeld kunt kiezen uit twee huizen en je moet om prijstechnische redenen kiezen voor het huis dat je het minst mooi vindt, dan zul je vervolgens allerlei argumenten gaan zoeken en vinden die bevestigen dat het minder mooie huis toch eigenlijk veel beter bij je past, een betere ligging heeft enzovoorts. Je houdt jezelf met andere woorden voor de gek om je gevoel van spanning weg te krijgen.

Vermoedelijk zal dit mechanisme bij de twee dissidenten niet in werking treden. Daarvoor zijn er teveel bezorgde CDA-ers die hen zullen blijven stimuleren hun oorspronkelijke mening vast te houden. Waarschijnlijker is dat de twee dissidenten beschadigd en boos zijn. Ooit zullen ze de fractie terugpakken voor alles wat er over hen is gezegd, zoals dat ze verraders zijn, en wat ze is aangedaan achter die massieve deur.

Het wachten is op een geschikt inhoudelijk moment. Dat moment gaat komen. Zo werken nou eenmaal de groepsdynamische wetten. CDA-fractie een team? Nee.

Succes valt of staat met samenstelling team

In één week kocht Real Madrid de voetballers Christiano Ronaldo en Kaká, samen voor zo’n 159 miljoen euro. Eerder al liet voorzitter Florentino Pérez weten nog eens een slordige 300 miljoen euro te investeren. In een voetbalelftal, let wel. Pérez lijkt hard op weg het beste voetbalelftal ter wereld gewoon te kopen. Lijkt…. Want: is een team samengesteld uit de beste spelers ook daadwerkelijk het beste, en daarmee winnende, team?

Nee. Niet noodzakelijkerwijs. Het succes valt of staat met de juiste samenstelling van dat team. Van doorslaggevend belang is dat er naast de dominante, sterke persoonlijkheden, ook dienenende spelers zijn. Waterdragers, die hun persoonlijke glorie ondergeschikt maken aan het collectieve succes. Voetballers van pak ‘m beet 30 miljoen euro (een koopje!) die zonder morren op de bank willen gaan zitten. Hetzelfde recept is al jaren succesvol in de wielrennerij. Je hebt daar kopmannen en knechten. De knecht haalt water voor de kopman, houdt hem uit de wind en brengt hem terug naar het peloton als hij lek is gereden. Als er in een wielerploeg teveel kopmannen zijn, ontstaat ook daar gedoe. Let maar op straks in de Tour de France als Lance Armstrong en Alberto Contador alle twee goede benen blijken te hebben.

Tientallen jaren terug deed de Engelse wetenschapper Meredith Belbin al onderzoek naar de samenstelling van winnende teams. Hij ontdekte dat naast vakinhoudelijke kwaliteiten (lees: goed kunnen voetballen) een goede mix van persoonlijkheden bepaalt of een team wint of verliest. En een overdosis van dezelfde persoonlijkheden leidt tot gedoe. In het veld is dat meteen zichtbaar aan de woordenwisselingen over wie de vrije trap mag nemen, of aan een speler die vloekend en scheldend de kleedkamer opzoekt na (weer) een keer te zijn gewisseld.
Belbin ontdekte ook dat een juiste koppeling van de kwaliteit van de speler en zijn persoonlijkheid het succes ook vergroot. Denk aan Clarence Seedorf die door verschillende bondscoaches werd gebruikt als dienende rechtsbuiten. Dat werkte niet. Het resultaat? Een van de beste spelers die Nederland rijk is speelt niet voor het Nederlands elftal.
Hoe zou het zijn geweest als diezelfde bondscoaches Seedorf wel om zijn leiderschapskwaliteiten hadden erkend?

Belbin’s onderzoek bewijst het ongelijk van analisten als Johan Cruijff die steeds maar weer beweren dat de beste spelers in het veld moeten staan. Nee dus! Het gaat om de beste mix van persoonlijkheden en hun voetbaltalent. De lessen van Belbin hebben hun waarde allang bewezen. Teams in het bedrijfsleven profiteren dagelijks van zijn adviezen. Zijn boeken horen bij de best verkopende managementboeken. Misschien doet Florentino Pérez er goed aan nog snel even de oude meester te consulteren alvorens de volgende miljoenen uit te geven.

© 2011 | jaco van der schoor vormgeving: gebr.nl